Od czasu przyjęcia tytułu cesarza rzymskiego przez Ottona I, ta tradycja była podtrzymywana przez kolejnych władców niemieckich aż do 1806 roku. Terytorium Rzeszy rozciągało się wówczas na Włochy, Burgundię oraz obecne terytoria niemieckie. W połowie XIII wieku nastąpił kryzys, którego przyczyną było bezkrólewie. Wówczas pojedyncze księstwa uzyskały niezależność. Zmiany nastąpiły wraz z dojściem do władzy dynastii Habsburgów, którzy włączyli ziemie Cesarstwa w swoje Imperium. W XVI wieku cesarstwo rozciągało się ono nawet od Hiszpanii, przez Luksemburg i Burgundię aż po Austrię i Węgry. Tak ogromne terytorium było trudne do opanowania. Rewolucje, powstania, odrywanie się kolejnych regionów, to były najpoważniejsze problemy cesarstwa. Nic jednak nie zadało mu takiego ciosu, jak zdołała zadać religia. W 1530 roku wybuchła rewolucja protestancka. W jej efekcie luteranizm wzmocnił swoją pozycję oraz doprowadził pośrednio do rewolucji chłopskiej w roku 1524. Została ona brutalnie stłumiona.